{"id":289,"date":"2025-04-11T12:25:18","date_gmt":"2025-04-11T12:25:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/?p=289"},"modified":"2025-12-23T08:26:03","modified_gmt":"2025-12-23T08:26:03","slug":"database-management-system-in-hindi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi","title":{"rendered":"DBMS \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u2013 What is DBMS in Hindi?"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094b \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u0902\u0915\u093e \u0930\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0906\u0916\u093f\u0930 \u092f\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u091a\u0940\u091c \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0932\u094b\u0917 \u0907\u0938\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0940 \u0915\u094d\u0930\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0906\u092a \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u092e\u0924\u0932\u092c \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0936\u0949\u0930\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092f\u0947 \u090f\u0915 \u0910\u0938\u093e \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0915\u093f \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0907\u092b\u0947\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u0947\u091c, \u0930\u093f\u091f\u094d\u0930\u0940\u0935\u0932 \u0914\u0930 \u092e\u0948\u0928\u093f\u092a\u0941\u0932\u0947\u0936\u0928 \u0915\u094b \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947, \u0907\u0938\u0947 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0914\u0930 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0907\u091c\u093e\u091c\u0924 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u090f\u0902\u0921-\u092f\u0942\u091c\u0930 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u090f\u0915 \u0907\u0902\u091f\u0930\u095e\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u093e\u0915\u093f \u092f\u0947 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947 \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0947 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0947\u0964 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0947\u0938\u094d\u091f \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0906\u092a \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0928\u094d\u092f \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u093e\u0938\u093f\u0932 \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u092f\u0947 \u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u0915\u0932 \u0906\u092a\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0947\u0938\u093f\u0915 \u0928\u0949\u0932\u0947\u091c \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0939\u093e\u0938\u093f\u0932 \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f\u0917\u0940\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948?_database_management_system_kya_hai?\"><\/span>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948? Database Management System Kya Hai?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0911\u092a\u094d\u091f\u093f\u092e\u093e\u0907\u091c, \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930, \u0930\u093f\u091f\u094d\u0930\u0940\u0935\u0932 \u0914\u0930 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0938\u092d\u0940 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u092e\u0947\u0902\u091f \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u091f\u0942\u0932 \u0915\u0947 \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092c\u0924\u093e\u0924\u0947 \u091a\u0932\u0947\u0902 \u0915\u093f \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0915\u094b \u092f\u0942\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0915\u0908 \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0947 \u0928 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0930\u093f\u0921\u0902\u0921\u0947\u0902\u0938\u0940 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093f\u0915\u094d\u092f\u0942\u0930\u093f\u091f\u0940 \u0915\u094b \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a href=\"https:\/\/www.kaspersky.co.in\/small-business-security\/small-office-security?utm_source=tj&amp;utm_medium=display&amp;utm_content=tjkaspersky4&amp;utm_campaign=in_b2b-techjockey-2025_acq_ona_dis__all_b2b___ban____ksos____39b115fda91006fc\"><img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"133\" src=\"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23071748\/Kespersly-Blog-Banner.jpg\" alt=\"Kaspersky Blog Banner\" class=\"wp-image-1396\" srcset=\"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23071748\/Kespersly-Blog-Banner.jpg 800w, https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23071748\/Kespersly-Blog-Banner-300x50.jpg 300w, https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23071748\/Kespersly-Blog-Banner-768x128.jpg 768w, https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/23071748\/Kespersly-Blog-Banner-260x43.jpg 260w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u0907\u0938\u0915\u0947 \u092f\u0942\u091c \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0907\u0928\u0915\u0902\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u0947\u0902\u0938\u0940 \u0915\u094b \u0926\u0942\u0930 \u092d\u0940 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940 \u092f\u0947 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0938\u093f\u0915\u094d\u092f\u094b\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0936\u0947\u092f\u0930\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0911\u092a\u094d\u0936\u0928 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u093f\u091f\u0940 \u0915\u094b \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-tj-custom-product-block-custom-product-card custom-product-card-plugin-style\" id=\"tagged_prod_container_18986\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"lio\"><\/span>Lio<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><input type=\"hidden\" name=\"tagged_product[]\" value=\"18986\"\/><\/div>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u090f\u092a\u094d\u0932\u0940\u0915\u0947\u0936\u0928 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u0930 \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0921\u093f\u092b\u093e\u0907\u0928 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0947 \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0930\u093f\u091f\u094d\u0930\u0940\u0935\u0932 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0914\u0930 \u092e\u0948\u0928\u093f\u092a\u0941\u0932\u0947\u091f \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e \u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u0947\u091f, \u092b\u0940\u0932\u094d\u0921 \u0928\u0947\u092e, \u092b\u093e\u0907\u0932 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0914\u0930 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930 \u0915\u094b \u092e\u0948\u0928\u093f\u092a\u0941\u0932\u0947\u091f \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0939\u0940\u0902, \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0924\u0930\u0939-\u0924\u0930\u0939 \u0915\u0940 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u090f\u0915 \u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921 \u0935\u094d\u092f\u0942 \u0915\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0938\u092d\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0930\u093f\u0915\u094d\u0935\u0947\u0938\u094d\u091f \u0915\u094b \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u0948, \u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0940 \u092b\u093f\u091c\u093f\u0915\u0932 \u0932\u094b\u0915\u0947\u0936\u0928 \u0914\u0930 \u0909\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u093e \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0940 \u091a\u093f\u0902\u0924\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"\u0915\u093f\u0924\u0928\u0947_\u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930_\u0915\u093e_\u0939\u094b\u0924\u093e_\u0939\u0948_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e?_types_of_database_management_system_in_hindi\"><\/span>\u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e? Types of Database Management System in Hindi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u091a\u093e\u0930 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0924\u094b \u091a\u0932\u093f\u090f \u091c\u093e\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1._\u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(hierarchical_database_management_system_in_hindi):\"><\/span>1. \u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Hierarchical Database Management System in Hindi):<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0909\u0938\u0947 \u0915\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0938\u092d\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0932\u093f\u092e\u0947\u0902\u091f\u094d\u0938 \u0915\u093e \u090f\u0915-\u0938\u0947-\u0905\u0928\u0947\u0915 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0936\u093f\u092a \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u091f\u094d\u0930\u0940 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0926\u093f\u0916\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u0949\u0907\u0902\u091f\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0936\u093f\u092a \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u0949\u0907\u0902\u091f\u094d\u0938 \u0915\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u0947\u091c \u092f\u0942\u091c\u0930 \u0915\u0947 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u092b\u094b\u0932\u094d\u0921\u0930 \u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0915\u094d\u091a\u0930 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092f\u0947 \u092a\u0948\u0930\u0947\u0902\u091f-\u091a\u093e\u0907\u0932\u094d\u0921 \u092b\u0948\u0936\u0928 \u0939\u093e\u092f\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u0940 \u0915\u093e \u092a\u093e\u0932\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0930\u0942\u091f \u0928\u094b\u0921 \u091a\u093e\u0907\u0932\u094d\u0921 \u0928\u094b\u0921 \u0915\u094b \u092a\u0948\u0930\u0947\u0902\u091f \u0928\u094b\u0921 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0939\u0930 \u090f\u0915 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0938\u093f\u0902\u0917\u0932 \u092a\u0948\u0930\u0947\u0902\u091f \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u092d\u0940 \u0930\u093f\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u094d\u0938 \u092a\u0948\u0930\u0947\u0902\u091f \u0914\u0930 \u091a\u093f\u0932\u094d\u0921\u094d\u0930\u0947\u0928 \u0915\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u092b\u093e\u092f\u0926\u093e \u092f\u0947 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0907\u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0907\u0938\u0947 \u091c\u0932\u094d\u0926\u0940-\u091c\u0932\u094d\u0926\u0940 \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"2._\u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(relational_database_management_system_in_hindi):\"><\/span>2. \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Relational Database Management System in Hindi):<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0949\u0932\u092e \u0914\u0930 \u0930\u094b \u0915\u0940 \u092e\u0926\u0926 \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091f\u0947\u092c\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0939\u0930 \u0930\u094b \u090f\u0915 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u094b \u0930\u093f\u092a\u094d\u0930\u0947\u091c\u0947\u0902\u091f \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0939\u0930 \u0915\u0949\u0932\u092e \u090f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u0924\u093e \u0915\u094b \u0930\u093f\u092a\u094d\u0930\u0947\u091c\u0947\u0902\u091f \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u092f\u0942\u091c\u0930 \u0915\u094b \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0907\u091c\u093e\u091c\u0924 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>SQL \u090f\u0915 \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092d\u093e\u0937\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947, \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947, \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0939\u091f\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u091f\u0947\u092c\u0932 \u0915\u0940 \u0930\u094b \u0914\u0930 \u0915\u0949\u0932\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0902\u0938\u0947\u092a\u094d\u091f \u0915\u094b \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"3._\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(network_database_management_system_in_hindi):\"><\/span>3. \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Network Database Management System in Hindi):<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0930\u093f\u0915\u093e\u0930\u094d\u0921\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u092a\u0948\u0930\u0947\u0902\u091f-\u091a\u093e\u0907\u0932\u094d\u0921 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0936\u093f\u092a \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u093f\u0915 \u0930\u093f\u092a\u094d\u0930\u091c\u0947\u0902\u091f\u0947\u0936\u0928 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u0940 \u092e\u0926\u0926 \u0938\u0947 \u092f\u0942\u091c\u0930 \u0915\u0908 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e\u092e\u094d\u092a\u094d\u0932\u0947\u0915\u094d\u0938 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0936\u093f\u092a \u0914\u0930 \u0939\u0930 \u091a\u093e\u0907\u0932\u094d\u0921 \u0915\u094b \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940\u092a\u0932 \u092a\u0947\u0930\u0947\u0902\u091f\u094d\u0938 \u0915\u0940 \u0907\u091c\u093e\u091c\u0924 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u090f\u0915 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0915\u0928\u0947\u0915\u094d\u091f\u0947\u0921 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u091c\u0948\u0938\u093e \u0926\u093f\u0916\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u092e\u0947\u0928\u0940-\u091f\u0942-\u092e\u0947\u0928\u0940 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0936\u093f\u092a\u094d\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"4._\u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(object-oriented_database_management_system_in_hindi)\"><\/span>4. \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Object-Oriented Database Management System in Hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0938\u0947\u091c \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0906\u0907\u091f\u092e \u0915\u094b \u090f\u0915 \u0928\u093e\u092e, \u092b\u094b\u0928 \u0928\u0902\u092c\u0930 \u092f\u093e \u0915\u094d\u0932\u093e\u0938 \u0915\u094b \u0917\u094d\u0930\u0941\u092a \u092f\u093e \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u090f\u0915 \u0915\u0932\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0915\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u090f\u0915 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u093e \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0907\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0924\u092c \u0915\u0930\u0928\u093e \u092a\u0938\u0902\u0926 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u092c \u0909\u0928\u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u092e\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u092e\u094d\u092a\u094d\u0932\u0947\u0915\u094d\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0924\u0947\u091c \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u091c\u093f\u0928 \u090f\u092a\u094d\u0932\u0940\u0915\u0947\u0936\u0928\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u093f\u0902\u0917 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u092c\u0928\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0909\u0928\u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u0915\u094b\u0921 \u0915\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"5._nosql_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(nosql_database_management_system_in_hindi)\"><\/span>5. NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (NoSQL Database Management System in Hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092b\u0941\u0932\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0928\u0949\u091f \u0913\u0928\u0932\u0940 SQL \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0940 \u0917\u093f\u0928\u0924\u0940 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u091f\u0947\u092c\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0928 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0924\u0930\u0940\u0915\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0949\u0915\u094d\u092f\u0941\u092e\u0947\u0902\u091f\u094d\u0938, \u0915\u0940-\u0935\u0948\u0932\u094d\u092f\u0942 \u092a\u0947\u092f\u0930\u094d\u0938, \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u094d\u0938 \u092f\u093e \u0915\u0949\u0932\u092e-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u093e \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092e\u0936\u0939\u0942\u0930 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u0907\u0928\u0915\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u0947 \u0915\u093e\u092e\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u092f\u0947 \u0915\u093e\u092e\u094d\u092a\u094d\u0932\u0947\u0915\u094d\u0938 \u090f\u092a\u094d\u0932\u0940\u0915\u0947\u0936\u0928 \u092a\u0930 \u0938\u0939\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0948\u092e\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0924\u0947\u091c\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0907\u0938\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 NoSQL \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"6._\u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u093f\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0921_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(distributed_database_management_systems_in_hindi)\"><\/span>6. \u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u093f\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Distributed Database Management Systems in Hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u093f\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u092f\u093e \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940\u092a\u0932 \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0905\u0932\u0917 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 \u092f\u093e \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u0947\u091c \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u093f\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 \u092a\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u092c\u0924\u093e\u0924\u0947 \u091a\u0932\u0947\u0902 \u0915\u093f \u092f\u0947 \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 \u090f\u0915-\u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u0928\u0947\u0915\u094d\u091f\u0947\u0921 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u092c \u0915\u094b\u0908 \u092f\u0942\u091c\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092f\u0947 \u0924\u092f \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0915\u094c\u0928-\u0938\u093e \u0938\u0930\u094d\u0935\u0930 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092b\u093f\u0930 \u0909\u0938\u0940 \u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0930\u093f\u091f\u094d\u0930\u0940\u0935 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"7._\u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(cloud_database_management_system_in_hindi)\"><\/span>7. \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Cloud Database Management System in Hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u093f\u0902\u0917 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u093c\u0949\u0930\u094d\u092e \u092a\u0930 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0939\u094b\u0938\u094d\u091f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0911\u0928-\u092a\u094d\u0930\u093f\u092e\u093e\u0907\u0938\u0947\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0915\u093e\u092c\u0932\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0915\u0947\u0932\u0947\u092c\u0932 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0928 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0932\u091a\u0940\u0932\u093e \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938\u0947\u092c\u093f\u0932 \u092d\u0940 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0947 \u0917\u0942\u0917\u0932 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0938\u0930\u094d\u0935\u093f\u0938 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0935\u093e\u0907\u0921\u0930\u094d\u0938 \u0916\u0941\u0926 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 SaaS (Software as a Service) \u092e\u0949\u0921\u0932 \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0915\u094b \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0916\u0941\u0926 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u092e\u0947\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u095c\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0909\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u0915\u0947 \u091c\u0930\u093f\u090f \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"8._\u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(operational_database_management_system_in_hindi)\"><\/span>8. \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Operational Database Management System in hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0930\u094b\u091c \u0939\u094b \u0930\u0939\u0947 \u092c\u093f\u091c\u0928\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0915\u093e\u092e\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092c\u093f\u091c\u0928\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u094b\u091c\u093e\u0928\u093e \u0915\u0908 \u0915\u093e\u092e \u0910\u0938\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930, \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0921\u0947\u091f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0916\u093e\u0938 \u092c\u093e\u0924 \u092f\u0947 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0906\u092a \u0930\u0940\u092f\u0932-\u091f\u093e\u0907\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0921\u093f\u091c\u093e\u0907\u0928 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u093e\u0915\u093f \u0915\u0902\u092a\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0930\u094b\u091c\u092e\u0930\u094d\u0930\u093e \u0915\u0947 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0911\u092a\u0930\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092e\u0915\u0938\u0926 \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u092c\u0926\u0932\u0924\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u0928\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094b \u0917\u094d\u0930\u093e\u0939\u0915 \u0932\u0947\u0928-\u0926\u0947\u0928, \u0911\u0930\u094d\u0921\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u093f\u0902\u0917, \u0907\u0928\u094d\u0935\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0940 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f, \u092c\u0948\u0902\u0915\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e, \u0914\u0930 \u0930\u093f\u091f\u0947\u0932 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u094d\u0938 \u0915\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0947 \u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u091f\u094d\u0930\u093e\u0902\u091c\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0947\u0938\u093f\u0902\u0917 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092d\u0940 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"9._\u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_(centralized_database_management_system_in_hindi)\"><\/span>9. \u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (Centralized Database Management System in Hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u093e\u0930\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932 \u092a\u094d\u0932\u0947\u0938 \u092a\u0930 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0915\u0947 \u0935\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0947 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092f\u0947 \u0939\u0941\u0906 \u0915\u093f \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0932\u094b\u0915\u0947\u0936\u0928 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0924\u0930\u0940\u0915\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0906\u092e\u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u092c\u0948\u0902\u0915, \u0917\u0935\u0930\u094d\u0928\u092e\u0947\u0902\u091f \u0911\u092b\u093f\u0938 \u0914\u0930 \u092c\u095c\u0940 \u0915\u0902\u092a\u0928\u093f\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u093f\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0920\u0940\u0915 \u0909\u0932\u094d\u091f\u0947 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u093f\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u093f\u092c\u094d\u092f\u0942\u091f\u0947\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0915\u0908 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0935\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0932\u093e\u0907\u091c\u094d\u0921 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u091c\u0917\u0939 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"10._\u0921\u0947\u091f\u093e_\u0935\u0947\u092f\u0930\u0939\u093e\u0909\u0938_(data_warehouse_in_hindi)\"><\/span>10. \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u0947\u092f\u0930\u0939\u093e\u0909\u0938 (Data Warehouse in Hindi)<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0905\u0928\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092d\u0940 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u0947\u092f\u0930\u0939\u093e\u0909\u0938 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e \u0938\u0947 \u091c\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0940 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0916\u093e\u0938 \u092c\u093e\u0924 \u092f\u0947 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u0907\u0938\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0932\u0902\u092c\u0947 \u0938\u092e\u092f \u0924\u0915 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u0947\u092f\u0930\u0939\u093e\u0909\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u092d\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0915\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u0947\u092f\u0930\u0939\u093e\u0909\u0938 \u0915\u093e \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0915\u093e\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0907\u0938\u0915\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u092d\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-tj-custom-product-block-custom-product-card custom-product-card-plugin-style\" id=\"tagged_prod_container_4321\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"autonomous_data_warehouse\"><\/span>Autonomous Data Warehouse<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><input type=\"hidden\" name=\"tagged_product[]\" value=\"4321\"\/><\/div>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_\u0915\u0947_\u092b\u093e\u092f\u0926\u0947_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u094b\u0924\u0947_\u0939\u0948\u0902?_advantages_of_dbms_in_hindi\"><\/span>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0947 \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902? Advantages of DBMS in Hindi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0935\u0948\u0938\u0947 \u0924\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0915\u0908 \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0938 \u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u0915\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0909\u0928 \u0916\u093e\u0938 \u092b\u093e\u092f\u0926\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u093e\u0924 \u0915\u0940 \u0917\u0908 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0928\u093e \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u0921\u0947\u0935\u0932\u092a\u0930 \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u0939\u0941\u0924 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0924\u094b \u091a\u0932\u093f\u090f \u091c\u093e\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092b\u093e\u092f\u0926\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902:<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"1._\u092c\u0947\u0939\u0924\u0930_\u0921\u0947\u091f\u093e_\u0936\u0947\u092f\u0930\u093f\u0902\u0917_\u0914\u0930_\u0921\u0947\u091f\u093e_\u0938\u093f\u0915\u094d\u092f\u0942\u0930\u093f\u091f\u0940\"><\/span>1. \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0936\u0947\u092f\u0930\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093f\u0915\u094d\u092f\u0942\u0930\u093f\u091f\u0940<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0938\u0935\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u091c\u0932\u094d\u0926\u0940 \u091c\u0935\u093e\u092c \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0915\u093e \u0924\u0941\u0930\u0902\u0924 \u091c\u0935\u093e\u092c \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u0924\u094b \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u092a \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u092c\u0947\u091d\u093f\u091d\u0915 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0947 \u0928 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u091c\u0935\u093e\u092c \u091c\u0932\u094d\u0926\u0940 \u0926\u0947\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0915\u094d\u0937\u092e \u0939\u0948, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u092f\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e \u092d\u0940 \u090f\u0915\u0926\u092e \u0938\u0939\u0940 \u0926\u0947\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0915\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u090a\u092a\u0930 \u0906\u0938\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0947 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"2._\u0907\u092b\u0947\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935_\u0921\u0947\u091f\u093e_\u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u0936\u0928\"><\/span>2. \u0907\u092b\u0947\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u0936\u0928<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0938\u0939\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0905\u092a\u094d\u0932\u093e\u0908 \u0915\u0930\u0928\u093e \u092f\u0947 \u0926\u0930\u094d\u0936\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u0915\u0940 \u090f\u0915 \u091f\u0940\u092e \u0905\u0928\u094d\u092f \u091f\u0940\u092e\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a\u0928\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0932\u093f\u090f \u090f\u0915 \u0938\u0939\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u091a\u0941\u0928\u093e\u0935 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0907\u0938\u0938\u0947 \u0906\u092a\u0915\u094b \u0915\u0908 \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u092f\u0947 \u0928 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0906\u092a\u0915\u093e \u0915\u093e\u092e \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u092f\u0947 \u0907\u092b\u0947\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u091c\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0938\u0939\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0908 \u0938\u094b\u0930\u094d\u0938\u0947\u091c \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925-\u0938\u093e\u0925 \u0921\u0941\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u091f, \u0938\u0947\u0917\u092e\u0947\u0902\u091f \u0915\u094b \u0939\u091f\u093e\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0915\u0938\u094d\u091f\u092e \u0935\u0930\u094d\u0915\u092b\u093c\u094d\u0932\u094b\u091c\u093c \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u0947\u091f \u0915\u094b \u0938\u092e\u0943\u0926\u094d\u0927 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092b\u094d\u0932\u0947\u0915\u094d\u0938\u093f\u092c\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0940\u0917\u094d\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0911\u092a\u094d\u0936\u0928 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"3._\u0915\u0902\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u0947\u0902\u091f_\u0914\u0930_\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f_\u0921\u0947\u091f\u093e\"><\/span>3. \u0915\u0902\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u0947\u0902\u091f \u0914\u0930 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f \u0921\u0947\u091f\u093e<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u0907\u0928\u0915\u0902\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u0947\u0902\u091f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0924\u092c \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u092c \u0915\u093f\u0938\u0940 \u090f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0947 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0935\u0930\u094d\u0936\u0928 \u0915\u0947 \u0921\u093f\u091f\u0947\u0932\u094d\u0938 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u091c\u0917\u0939 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923 \u0915\u0947 \u0924\u094c\u0930 \u092a\u0930 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 \u0924\u094b \u0905\u0917\u0930 \u0915\u0902\u092a\u0928\u0940 \u0915\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u090f\u0915 \u0917\u094d\u0930\u0941\u092a \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u091c\u0939\u093e\u0902 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f \u0915\u093e \u092b\u094b\u0928 \u0928\u0902\u092c\u0930 \u0939\u0948 \u0924\u094b \u0935\u0939\u0940\u0902 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0917\u094d\u0930\u0941\u092a \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0909\u0938\u0940 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f \u0915\u093e \u0908\u092e\u0947\u0932 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0924\u0940\u0938\u0930\u0947 \u0917\u094d\u0930\u0941\u092a \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f \u0915\u093e \u090f\u0921\u094d\u0930\u0947\u0938 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948\u0964 <\/p>\n\n\n\n<p>\u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u0938\u0939\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0907\u0938\u0938\u0947 \u0928 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094d\u0935\u093e\u0932\u093f\u091f\u0940 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u092d\u0940 \u090f\u0915 \u091c\u0917\u0939 \u0938\u0939\u0940 \u0938\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"4._\u092a\u094d\u0930\u094b\u0921\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935\u093f\u091f\u0940_\u092c\u095d\u0924\u0940_\u0939\u0948\"><\/span>4. \u092a\u094d\u0930\u094b\u0921\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935\u093f\u091f\u0940 \u092c\u095d\u0924\u0940 \u0939\u0948<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>\u091c\u092c \u0939\u092e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0907\u0938\u0938\u0947 \u0939\u092e\u093e\u0930\u0940 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0921\u0915\u094d\u091f\u093f\u0935\u093f\u091f\u0940 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092c\u095d \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u090f\u0915 \u0905\u091a\u094d\u091b\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u0915\u093e \u091f\u093e\u0907\u092e \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0938\u0947 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u0928 \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0906\u092a\u0915\u094b \u0939\u093e\u0908 \u0915\u094d\u0935\u093e\u0932\u093f\u091f\u0940 \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u092e\u093f\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948 \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u092d\u0940 \u090f\u0915\u094d\u092f\u0942\u0930\u0947\u091f \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u0915\u094d\u0932\u093e\u0907\u0902\u091f \u0915\u094b \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092e\u0926\u0926 \u092e\u093f\u0932\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948\u0902_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f_\u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e_\u0915\u0947_\u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928?_disadvantages_of_dbms_in_hindi\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0947 \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928? Disadvantages of DBMS in Hindi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0947 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930\u0940\u0928 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u0930 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0915\u0941\u091b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u092d\u0940 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u093f\u0928\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0930\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0930\u0916\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0939\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0939\u0940 \u0915\u093e\u092e\u094d\u092a\u094d\u0932\u0947\u0915\u094d\u0938 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0947 \u0938\u0947\u091f, \u0915\u0949\u0928\u094d\u092b\u093c\u093f\u0917\u0930 \u0914\u0930 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u093e \u092c\u0939\u0941\u0924 \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u0915\u093e\u092e \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0939\u093e\u092f\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092a\u095c\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f\u0905\u092a\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u092c\u093f\u091c\u0928\u0947\u0938 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u092e\u0947\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092e\u0941\u0936\u094d\u0915\u093f\u0932 \u0939\u094b \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902\u0915\u093f \u0907\u0938\u0915\u0940 \u0932\u093e\u0917\u0924 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u091c\u094d\u092f\u093e\u0926\u093e \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902\u0928\u091f\u0947\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930, \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930, \u0932\u093e\u0907\u0938\u0947\u0902\u0938, \u0905\u092a\u0917\u094d\u0930\u0947\u0921 \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093f\u0915\u094d\u092f\u0942\u0930\u093f\u091f\u0940 \u0915\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 \u0907\u0938\u0915\u0940 \u0932\u093e\u0917\u0924 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092c\u095d \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u0940 \u092a\u0930\u092b\u0949\u0930\u092e\u0947\u0902\u0938 \u092d\u0940 \u090f\u0915 \u0938\u092e\u0938\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0926\u0930\u0905\u0938\u0932, \u091c\u092c \u092d\u0940 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u092c\u095c\u0947 \u092a\u0948\u092e\u093e\u0928\u0947 \u092a\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u091c\u092c \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0938\u0947 \u092f\u0942\u091c\u0930\u094d\u0938 \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0907\u0938\u0947 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u092a\u0940\u0921 \u0927\u0940\u092e\u0940 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u093e\u0902\u0938 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u092c\u095d \u091c\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0915\u0908 \u092c\u093e\u0930 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u093e\u092e\u0932\u0947 \u092d\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u092c\u093f\u091c\u0932\u0940 \u092b\u0947\u0932\u093f\u092f\u0930 \u0939\u094b \u091c\u093e\u090f \u0924\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0916\u0941\u0926-\u092c-\u0916\u0941\u0926 \u0921\u093f\u0932\u0940\u091f \u092d\u0940 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948\u0902_dbms_\u0915\u0947_\u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917?_applications_of_dbms_in_hindi\"><\/span>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948\u0902 DBMS \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917? Applications of DBMS in Hindi<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0915\u0908 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092c\u0948\u0902\u0915, \u0939\u0949\u0938\u094d\u092a\u093f\u091f\u0932, \u0917\u0935\u0930\u094d\u0928\u092e\u0947\u0902\u091f \u0911\u092b\u093f\u0938 \u0914\u0930 \u0915\u0908 \u092c\u093f\u091c\u0928\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0915\u0908 \u0905\u0938\u094d\u092a\u0924\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u0932\u0940\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0930\u0940\u091c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0915\u094b \u092e\u0947\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0905\u0938\u094d\u092a\u0924\u093e\u0932\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0915\u094d\u0932\u0940\u0928\u093f\u0915\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0949\u0915\u094d\u091f\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0926\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0940 \u0932\u093f\u0938\u094d\u091f \u0915\u094b \u092e\u0947\u0902\u091f\u0947\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p>\n\n\n\n<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0932\u093e\u0907\u092c\u094d\u0930\u0947\u0930\u0940, \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902, \u0917\u094d\u0930\u093e\u0939\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0911\u0930\u094d\u0921\u0930, \u092d\u0941\u0917\u0924\u093e\u0928 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0907\u0928\u094d\u0935\u0947\u0902\u091f\u094d\u0930\u0940 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u092f\u0942\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e \u0938\u094d\u091f\u0942\u0921\u0947\u0902\u091f\u094d\u0938, \u091f\u0940\u091a\u0930\u094d\u0938 \u0914\u0930 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930\u094d\u092e\u091a\u093e\u0930\u0940 \u092d\u0940 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0938\u093e\u0925 \u0939\u0940, \u0908-\u0915\u0949\u092e\u0930\u094d\u0938, \u091f\u094d\u0930\u0948\u0935\u0932, \u0932\u0949\u091c\u093f\u0938\u094d\u091f\u093f\u0915\u094d\u0938 \u0911\u0928\u0932\u093e\u0907\u0928 \u0930\u093f\u091f\u0947\u0932 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092d\u0940 \u0915\u0902\u092a\u0928\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u093e \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0905\u0917\u0930 \u0906\u092a \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u0930\u094d\u0938\u0928\u0932 \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f <a href=\"https:\/\/www.techjockey.com\/category\/dbms-database-management-system\">\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS)<\/a> \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0924\u094b \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0906\u092a \u0907\u0938\u092a\u0930 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0938\u0947 \u0930\u093f\u0938\u0930\u094d\u091a \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0947 \u0939\u093f\u0938\u093e\u092c \u0938\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u093e \u091a\u0941\u0928\u093e\u0935 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u092c\u0938\u0947 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0906\u092a \u0907\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u0938\u093e\u0930\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u093e\u0938\u093f\u0932 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u0906\u092a \u0906\u092a \u0905\u092a\u0928\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u092a\u0947\u0936\u0932\u093f\u0938\u094d\u091f \u0915\u094b \u0939\u093e\u092f\u0930 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u092a\u0942\u091b\u0947 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"saswp-faq-block-section\"><ol style=\"list-style-type:none\"><li style=\"list-style-type: none\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dbms_\u092e\u0947\u0902_\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948?\"><\/span>DBMS \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><p class=\"saswp-faq-answer-text\">\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u090f\u0915 \u0910\u0938\u0940 \u091c\u0917\u0939 \u0939\u0948 \u091c\u0939\u093e\u0901 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 (\u0921\u0947\u091f\u093e) \u0915\u094b \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u092e\u093e \u0914\u0930 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932 \u0915\u0930 \u0930\u0916\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 DBMS \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0907\u0938 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0938\u0939\u0940 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p><li style=\"list-style-type: none\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938_\u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928_\u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948?\"><\/span>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><p class=\"saswp-faq-answer-text\">\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u090f\u0915 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947, \u0909\u0938\u0947 \u0922\u0942\u0902\u095d\u0928\u0947, \u092c\u0926\u0932\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u092e\u093f\u091f\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0921\u093e\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0914\u0930 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924 \u0924\u0930\u0940\u0915\u0947 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p><li style=\"list-style-type: none\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dbms_\u0915\u0947_\u0918\u091f\u0915_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948\u0902?\"><\/span>DBMS \u0915\u0947 \u0918\u091f\u0915 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948\u0902?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><p class=\"saswp-faq-answer-text\">DBMS \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0918\u091f\u0915 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u2013 \u0921\u0947\u091f\u093e, \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930, \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930, \u092f\u0942\u091c\u0930 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0938\u0940\u091c\u0930\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u0939 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u091c\u093f\u0938\u0947 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0917\u094d\u0930\u0939\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0928\u093e\u092e, \u092a\u0924\u0947, \u0928\u0902\u092c\u0930 \u0906\u0926\u093f\u0964 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930 \u0935\u0939 \u092a\u094d\u0930\u094b\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930, \u092c\u0926\u0932\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0939\u093e\u0930\u094d\u0921\u0935\u0947\u092f\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930, \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930\u0947\u091c \u0921\u093f\u0935\u093e\u0907\u0938 \u0914\u0930 \u0905\u0928\u094d\u092f \u0909\u092a\u0915\u0930\u0923 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b DBMS \u0915\u094b \u091a\u0932\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/p><li style=\"list-style-type: none\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dbms_\u0915\u093f\u0924\u0928\u0947_\u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930_\u0915\u0947_\u0939\u094b\u0924\u0947_\u0939\u0948\u0902?\"><\/span>DBMS \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><p class=\"saswp-faq-answer-text\">DBMS \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u091a\u093e\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u2013 \u0939\u093e\u0907\u0930\u093e\u0930\u094d\u0915\u093f\u0915\u0932, \u0928\u0947\u091f\u0935\u0930\u094d\u0915, \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0914\u0930 \u0911\u092c\u094d\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f-\u0913\u0930\u093f\u090f\u0902\u091f\u0947\u0921\u0964<\/p><li style=\"list-style-type: none\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dbms_full_form_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948?\"><\/span>DBMS Full Form \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><p class=\"saswp-faq-answer-text\">DBMS \u0915\u093e \u092b\u0941\u0932 \u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948 &#8220;Database Management System&#8221; \u092f\u093e\u0928\u0940 &#8220;\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940&#8221;\u0964<\/p><li style=\"list-style-type: none\"><h3><span class=\"ez-toc-section\" id=\"dbms_\u0914\u0930_rdbms_\u092e\u0947\u0902_\u092e\u0941\u0916\u094d\u092f_\u0905\u0902\u0924\u0930_\u0915\u094d\u092f\u093e_\u0939\u0948?\"><\/span>DBMS \u0914\u0930 RDBMS \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0905\u0902\u0924\u0930 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3><p class=\"saswp-faq-answer-text\">RDBMS (\u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u0914\u0930 DBMS (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u0905\u0902\u0924\u0930 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f RDBMS \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u091f\u0947\u092c\u0932\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0930\u093f\u0932\u0947\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u091f\u094b\u0930 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u092c\u0915\u093f DBMS \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u094b \u092b\u093e\u0907\u0932\u094d\u0938 \u092f\u093e \u092b\u094b\u0932\u094d\u0921\u0930 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 RDBMS \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940-\u092f\u0942\u091c\u0930 \u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0938 \u0914\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u092c\u0915\u093f DBMS \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e\u0913\u0902 \u0935\u093e\u0932\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/p><\/ul><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094b \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0905\u0915\u094d\u0938\u0930 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u0902\u0915\u093e \u0930\u0939\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0906\u0916\u093f\u0930 \u092f\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u091a\u0940\u091c \u0939\u0948\u0964 \u0910\u0938\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0932\u094b\u0917 \u0907\u0938\u0947 \u0938\u0939\u0940 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0907\u0938\u0940 \u0915\u094d\u0930\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0906\u092a \u092f\u0939\u093e\u0902 \u0907\u0938\u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u092e\u0924\u0932\u092c \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0936\u092c\u094d\u0926\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e \u0915\u094b \u0936\u0949\u0930\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0921\u0940\u092c\u0940\u090f\u092e\u090f\u0938 \u0915\u0939\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[117],"tags":[],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.9 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>DBMS (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 - What is DBMS in Hindi<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930, \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947, \u0914\u0930 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u0964 \u0938\u0930\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 DBMS \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"hi_IN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"DBMS (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 - What is DBMS in Hindi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930, \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947, \u0914\u0930 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u0964 \u0938\u0930\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 DBMS \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Techjockey.com Hindi Blog\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Techjockey\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-11T12:25:18+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-12-23T08:26:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/11113213\/dbms-in-hindi.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"628\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Shobhit Kalra\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@ishobhitkalra\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@TechJockeys\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Shobhit Kalra\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"DBMS (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 - What is DBMS in Hindi","description":"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930, \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947, \u0914\u0930 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u0964 \u0938\u0930\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 DBMS \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289","og_locale":"hi_IN","og_type":"article","og_title":"DBMS (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 - What is DBMS in Hindi","og_description":"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930, \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947, \u0914\u0930 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u0964 \u0938\u0930\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 DBMS \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964","og_url":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289","og_site_name":"Techjockey.com Hindi Blog","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Techjockey\/","article_published_time":"2025-04-11T12:25:18+00:00","article_modified_time":"2025-12-23T08:26:03+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":628,"url":"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/11113213\/dbms-in-hindi.png","type":"image\/png"}],"author":"Shobhit Kalra","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@ishobhitkalra","twitter_site":"@TechJockeys","twitter_misc":{"Written by":"Shobhit Kalra","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi","url":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi","name":"DBMS (\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 - What is DBMS in Hindi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/11113213\/dbms-in-hindi.png","datePublished":"2025-04-11T12:25:18+00:00","dateModified":"2025-12-23T08:26:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/#\/schema\/person\/765f648290e3bad6e767618f2833016c"},"description":"\u0921\u0947\u091f\u093e\u092c\u0947\u0938 \u092e\u0948\u0928\u0947\u091c\u092e\u0947\u0902\u091f \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (DBMS) \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u094b\u0924\u093e \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930, \u092b\u093e\u092f\u0926\u0947, \u0914\u0930 \u0909\u0926\u093e\u0939\u0930\u0923\u0964 \u0938\u0930\u0932 \u092d\u093e\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902 DBMS \u0915\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0964","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi#primaryimage","url":"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/11113213\/dbms-in-hindi.png","contentUrl":"https:\/\/cdn.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/11113213\/dbms-in-hindi.png","width":1200,"height":628,"caption":"dbms in hindi"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/database-management-system-in-hindi#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"DBMS \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u2013 What is DBMS in Hindi?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/#website","url":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/","name":"Techjockey Hindi Blog","description":"Techjockey Hindi Blog","alternateName":"TJ Hindi Blog","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/#\/schema\/person\/765f648290e3bad6e767618f2833016c","name":"Shobhit Kalra","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/063aa472ddd80dcc1fa2072c616e2a48?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/063aa472ddd80dcc1fa2072c616e2a48?s=96&d=mm&r=g","caption":"Shobhit Kalra"},"description":"\u0936\u094b\u092d\u093f\u0924 \u0915\u093e\u0932\u0930\u093e \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0938 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0928\u094d\u092f\u0942\u095b \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e, \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0914\u0930 \u0939\u0947\u0932\u094d\u0925\u091f\u0947\u0915 \u0938\u0939\u093f\u0924 \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0909\u0926\u094d\u092f\u094b\u0917\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 12 \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0936\u093e\u0932\u0940 \u0905\u0928\u0941\u092d\u0935 \u0939\u0948\u0964 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0932\u093f\u0916\u0928\u093e \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0936\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927 \u091f\u094d\u0930\u0948\u0915 \u0930\u093f\u0915\u0949\u0930\u094d\u0921 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948 \u091c\u094b \u092a\u093e\u0920\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0938\u0902\u0926 \u0906\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091f\u0947\u0915\u091c\u0949\u0915\u0940 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0909\u0928\u0915\u0940 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u092e\u0947\u0902, \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0938\u0949\u092b\u094d\u091f\u0935\u0947\u092f\u0930, SaaS \u0909\u0924\u094d\u092a\u093e\u0926\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u091c\u0917\u0924 \u0938\u0947 \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u093f\u0924 \u0938\u0942\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u091c\u093f\u092e\u094d\u092e\u0947\u0926\u093e\u0930\u0940 \u0926\u0940 \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964 \u0935\u0939 \u0905\u091f\u0942\u091f \u0928\u0947\u0924\u0943\u0924\u094d\u0935 \u0917\u0941\u0923\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u092f\u0941\u0915\u094d\u0924 \u091f\u0940\u092e \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0923 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0939\u0948\u0902\u0964","sameAs":["https:\/\/in.linkedin.com\/in\/shobhitkalra","https:\/\/x.com\/ishobhitkalra"],"url":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/author\/shobhit"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1419,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions\/1419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.techjockey.com\/blog\/hi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}